| Record #332
|
Date
| 
|
| 1450-05-05 |
| Location
| Type of Document |
| OAR12, 020r-d-021v
| Keur |
| Text |
| Anno vijftich op sinte Pieters scouwe waren vergadert tot Haerlem Poelgeest, Alcmade, Poelgeest, Noortich, Schoten ende Symon Vrederic ende werden gedaen sulke punten als hier na gescreven staen.
[20v]
[138] Item optie selve tijt cuerden die dijcgrave ende die hiemr. datmen den Rijn and die suytside op maken sal in manieren na volgende, te weten, men sel bighinnen an die vest van Leyden den nuwen Rijn scoon te maken opten selven wal die voortijts gemaect is, ende so vervolgende tot Evert Dirx z. sluys toe, soe vorde inden Rijn alsmen met houwen off met layken op halen mach ende voort alle vuyl wt te halen, een ygelic neven sijn lant, ende des gelijcx den ouden Rijn andie suytzide, beghinnen an die vest van Leyden tot daer die rinen in een comen, ende voirt van Aelbrecht Gerijts z. woninge selmen die suytside maken in manieren voir geruert totter oostkae toe, ende voort van Alfenre cruys tot voir bij Ghijstgen Claes z. huys, op een boete van een derdendeel van x lb., twelke altijt men bescouwen sal des eersten manendages na sinte Jans dach [added in another hand: 'Anno vijftich op sinte Pieters schouwe']. |
|
| English Summary |
| Order the cleaning of the south side of the Oude Rijn as far into the water as can be reached by houwen and layken (the pruning knives and implements used to haul plants out of water). |
| Keywords |
| rijn; cleaning; leiden; nieuwe rijn; evert dirxzoon; houwen; layken; aelbrecht gerijtszoon; alphenerkruis; ghijstgen claeszoon; poelgeest, gerijt van; alcmade, willem van; poelgeest, jan van; noortich, jan van; scoten, ijsbrant van; zwieten, symon vrederick van |
| Notes |
| See OAR14, 50r-c and 51v-d -- the hoogheemraden decided on 24 February that they would establish this keur at the May schouw; on 5 May they did so, as follows. This is a continuation of OAR14, 50r-c; see further 53r-a, 53v-b (record #335), 55r-a (mention of low water in Rijn inhibiting the naschouw), and 56v-a. See Sloof (1984), p. 174, note 73. |
| Keyword Threads
| Seq / Count
| First
| Prev
| Next
|
| alcmade, willem van
| 48 / 58
| 1429
| 1449
| 1451
|
| cleaning
| 5 / 10
| 1437
| 1448
| 1450
|
| houwen
| 1 / 3
|
|
| 1450
|
| layken
| 1 / 3
|
|
| 1450
|
| leiden
| 20 / 29
| 1330
| 1448
| 1451
|
| nieuwe rijn
| 2 / 2
| 1445
| 1445
|
|
| noortich, jan van
| 2 / 13
| 1438
| 1438
| 1452
|
| poelgeest, gerijt van
| 54 / 64
| 1419
| 1449
| 1451
|
| poelgeest, jan van
| 11 / 27
| 1438
| 1449
| 1451
|
| rijn
| 12 / 30
| 1284
| 1448
| 1450
|
| scoten, ijsbrant van
| 45 / 53
| 1438
| 1449
| 1451
|
| zwieten, symon vrederick van
| 14 / 15
| 1446
| 1449
| 1459
|
| Record #335
|
Date
|
|
| 1450-06-30 |
| Location
| Type of Document |
| OAR12, 021r-a
| Keur |
| Text |
| [139] Item optie selve tijt wort gecuert datmen den Rijn die anderde scouwe scouwen sal des vrydages na sinte Bartelmees dach na wtwisinge der eerster kuer, die inhout datment op halen sall so verre alsmen met laeyken ende met houwen op halen mach, ende wantniet met layken ende met houwen niet ter oerbair vanden Rijn maken en mach, so is byden voirn. heemrade vorder hier op gecuert, wes een ygelic neffens Rijnlant met houwen ende layken niet scoon maken en mach, die sal alle ruycht voir sijn lant op winnen ende op sijn wal brengen, sonder dat te laten driven, optie boeten die die eerste kuer begrepen heeft. |
|
| English Summary |
| Follows on a keur made on 5 May regarding cleaning of the Oude Rijn with houwen and layken, the long pruning knives and implements used to haul plants out of water; a followup inspection is ordered for the Friday after St. Bartholomew's Day (24 August). |
| Keywords |
| rijn; schouwen; cleaning; houwen; layken |
| Notes |
| See OAR14, 53v-b. Follows from record #332. This is a continuation of OAR14, 50r-c and 53r-a; see further 55r-a (mention of low water in Rijn inhibiting the formal inspection), 56v-a). See Sloof (1984), p. 174, note 73. |
| Keyword Threads
| Seq / Count
| First
| Prev
| Next
|
| cleaning
| 6 / 10
| 1437
| 1450
| 1453
|
| houwen
| 2 / 3
| 1450
| 1450
| 1453
|
| layken
| 2 / 3
| 1450
| 1450
| 1453
|
| rijn
| 14 / 30
| 1284
| 1450
| 1452
|
| schouwen
| 53 / 101
| 1284
| 1450
| 1450
|
| Record #400
|
Date
|
|
| 1450-06-30 |
| Location
| Type of Document |
| OAR12, 043v-a
| Consent |
| Text |
| [054] Wij scout ende heemr. ende ambocht bewaerres ende gemeen bueren van Benthuysen bidden ende begeren anden hogen heemr. van Rijnlant also als ons heren Jan van Heemstede heer van Benthusen hier voirtijts gegeven ende gegonnet heeft een notwech ende een slot ander noortsijde vanden wege mit vrienscappen ende mit overdracht den gemenen bueren van Benthusen die dair in geland sijn ende want nv dit lant verganclic is ende bijden delven vergaet ende sommighe personen die dair in gelant sijn ['ende want nu dit lant verganclick is' is crossed out] onwillich dair in vallen overmits hoir baet ende die wech te verdelven doir den ambocht van Benthusen ende die gemeen bueren die dair gaern woenstal houden souden in vercort souden wesen, so bidden wij v hoge heemraet voirsc. minlic ende vriendlick dat voirt an te houden ende te scouwen na des lants oirbair ende een scouwe dair op te leggen mit een sloot besiden an die nortsijde vanden wege achte voete wijt metten wech. |
|
| English Summary |
| Schout, kroosheemraden, and community of Benthuizen ask heemraden of Rijnland to settle a question concerning the keeping of a nootweg (access road for agricultural purposes) and a ditch. Schout Jan van Heemstede, village lord, gave permission for it in the past, but now much of the land near it has disappeared and the nootweg may be next. Some want to keep it, the ditch, and an 8-foot buffer because they still keep dwellings there. |
| Keywords |
| ambachtsbewaarders; buren; benthuizen; heemstede, jan van; ambachtsheer; schouten; nootweg; ditches; peat digging; schouwen; kroosheemraden |
| Notes |
| See OAR14, 54r-a; also 54r-b and 54r-c. See also record #401. |
| Keyword Threads
| Seq / Count
| First
| Prev
| Next
|
| ambachtsbewaarders
| 23 / 41
| 1436
| 1449
| 1450
|
| ambachtsheer
| 3 / 4
| 1442
| 1448
| 1466
|
| benthuizen
| 15 / 24
| 1330
| 1449
| 1450
|
| buren
| 12 / 31
| 1356
| 1446
| 1450
|
| ditches
| 11 / 13
| 1437
| 1448
| 1454
|
| kroosheemraden
| 59 / 84
| 1284
| 1449
| 1450
|
| nootweg
| 1 / 2
|
|
| 1452
|
| peat digging
| 27 / 43
| 1392
| 1450
| 1450
|
| schouten
| 57 / 88
| 1284
| 1450
| 1450
|
| schouwen
| 55 / 101
| 1284
| 1450
| 1450
|
| Record #495
|
Date
|
|
| 1450-06-30 |
| Location
| Type of Document |
| OAR12, 071v-a-072r
| Vonnis |
| Text |
| [026] Also zeker gesceel staet tusschen die van Poelien, Groensfoort ende Snidewijck als ansprekers ende van Alphen ende Boschcoop als verweerres roerende van eenre wateringe geheten Polienre wateringe die sint den oirloge vander Goude ongemaect ende onbescouwet gelegen heeft ende voirtijts bij beiden partien gemaect ende gescouwet wort, ende die voirn. cleine dorpen dingen ende begeren noch die voirsc. wateringe na ouden custumen gemaect ende gescouwet te hebn, dair hen die van Alfen op verweren ende seggen dat sij sculdich sijn na wtwisinge hoirre hantvesten alle vreemde wateren wt hore waterscap te keren ende seggen dat sulc water als die voirn. dorpen brengen willen in hoir waterscap vreemde water is wanttet nie dair in gewatert en heeft. Dair die voirn. smael dorpen tegen dingen ende seggen dat hoir water dat sij wtbrengen willen geen vreemt water en is bij reden want die hantvest dair hem die van Alphen mede verweren ende die voirn. smael dorpen wt hoirre waterscip mede keren willen als voir vreemt water so wel den smalen dorpen toebehoirt als die van Alfen ende van Boschcoop voirt seggen die smael dorpen voirsc. al waert dat sij tot deser wateringe geen recht en hadden so en sal mogelijc geen lant ellendich ende ongewatert bliven binnen den merken van Rijnlant men en is sculdich alle die geen dies behoeven na horen versoeke enen waterganc te wijsen ter meester oirbaer in dien sij mitten lande gelden willen als dese voirn. smael dorpen gaern doen willen mit veel ['woirden' is crossed out] ander woirden die sij an beiden siden in gescrifte over gegeven hebn. So is der heemr. bevoelen ende wisen voir recht na onser bester wetenheit dat die voirn. smael dorpen hebben ende gebruken sullen sulken waterganc als van outs geweest heeft ende sij om gedinget hebben in dien dat den voirn. dorpen mit die wateringe gebaet is ende sullen die maken, scouwen ende houden op horen coste sonder die van Alfen ende van Boschcoop enichrade enichrande moeynisse te doen roerende van dier wateringe, ende die voirn. smael dorpen sullen dair in mogen brengen mede wt te wateren sulc lant als bij horen versoeke die heemr. van Rijnlant besien hebben ende bij Pieter van Bosch horen gesworen bode ende bij Ghijstgen des lants gesworen meter hebn doen meten ende is groot omtrent honderd ende tseventich mergen behoudelic dat die voirsc. dorpen sullen laten leggen tusschen den
[72r]
opperen veen ende heen een kade x roeden breet om die wateren vanden opperen veenen van hem te keren, van welken nuwen bewaterden lande sij altijt gelden sullen mergen mergen gelijc, ende hier mede geven wij den smalen dorpen die kenninge gewonnen ende die van Alphen ende van Boschcoop verloren. |
|
| English Summary |
| Settlement of a dispute between Poelien, Groenswaard, and Snijdelwijk, plaintiffs, against Alphen and Boskoop, defendents, concerning maintenance of the Poelienwatering. The canal, near Gouda, has remained useless and uninspected since the war, and the plaintiffs want the old rules (costumen) to be reinstated and enforced. Alphen, referring to old charters, claimed the right to block outside water from entering their waterschap, but the plaintiffs maintained on the basis of the same charters that according to common law they have a right to drain their land as with all other land within the borders of Rijnland -- plaintiffs, after all, contribute to Rijnland's works. The hoogheemraden sided with the plaintiffs -- latter may drain the area 170 morgen large (measured by Ghijstgen the surveyor, and they must make put an embankment around the upper veen to prevent water from it flowing into the area authorized to drain through the canal in question. |
| Keywords |
| dispute settlement; poelien; boskoop; snijdelwijk; groenswaard; poelienrewatering; warfare; gouda; damage from warfare; schouwen; alphen; canals; maintenance; schouwen; construction; bosch, pieter van; bode van rijnland; ghijstgen, surveyor; venen; opperen venen; smaeldorpen |
| Notes |
| See OAR14, 54v-a. This is the continuation of OAR14, 41v-e (1449), 43r-a, 46r-c, 49v-d, and 52v-a. Published in van der Gouw, pp. 270-1, but dated to 1440. |
| Keyword Threads
| Seq / Count
| First
| Prev
| Next
|
| alphen
| 26 / 44
| 1284
| 1448
| 1451
|
| bode van rijnland
| 3 / 8
| 1433
| 1437
| 1451
|
| bosch, pieter van
| 2 / 4
| 1437
| 1437
| 1451
|
| boskoop
| 16 / 21
| 1330
| 1448
| 1451
|
| canals
| 43 / 67
| 1356
| 1450
| 1451
|
| construction
| 47 / 73
| 1361
| 1450
| 1451
|
| damage from warfare
| 2 / 2
| 1422
| 1422
|
|
| dispute settlement
| 15 / 24
| 1385
| 1448
| 1451
|
| gouda
| 3 / 4
| 1358
| 1399
| 1528
|
| groenswaard
| 9 / 15
| 1284
| 1448
| 1451
|
| maintenance
| 60 / 85
| 1356
| 1450
| 1453
|
| poelien
| 8 / 13
| 1330
| 1434
| 1451
|
| schouwen
| 57 / 101
| 1284
| 1450
| 1451
|
| schouwen
| 56 / 101
| 1284
| 1450
| 1450
|
| smaeldorpen
| 3 / 6
| 1446
| 1448
| 1451
|
| snijdelwijk
| 7 / 13
| 1284
| 1448
| 1451
|
| venen
| 5 / 7
| 1356
| 1449
| 1452
|
| warfare
| 2 / 2
| 1422
| 1422
|
|
| Record #574
|
Date
|
|
| 1450-12-17 |
| Location
| Type of Document |
| OAR13, 18v-a
| Keur |
| Text |
| [.......................] delven int ambocht van Segwairt die die hoge hiemraet van Scelant [...........] geconsenteert hebben dis donredaichs in die ter scouwe diemen hiet [..............]wen? int jair duysent vierhondert seven ende viertich ende sij over za[.........] die joncvrowe van Egmonde ambocht vanden ambocht voirs. wtgegeven [.........] legen inden ambocht van Zegwairde voirnoemt te delven bij Ghijsten ende [.........] genadige heren van Bourgondien, grave van Hollant, etc., gegeven in jair van [..........] die die selve joncvrouwe dair off heeft ende hair an gecomen sijn ende bescreven [.........] van Egmonde harren broeder zaliger gedachte, dit aengesien dat dair [.......] ende oeck om dat die goede joufr. voirs. horen eerbaren staet op hair goede niet [.......]de sij en nooste haren oirbair ende profijt doen mitte veenen voirs., twelke die [.........] angesien hebben om die goede informacien her gedcaen van mijnen here hier [..........] toe Yselsteyn ende anderen ende so die hoge hiemraet voirnoemt inder waer[..........] onden dattet der gemeenen oirbair niet tegen dragen soude mar tis wel gesien [..........] veel ander plaetsen ende landen dair oick veenen gelegen sijn datmen die redelic [...........] dair mede gedaen heeft aldus om die voirs. reden. So hebben die voirs. hogen hiem[raden ..... geco]nsenteert in manieren als hier nae gescreven staet. Inden eerst, die veenen die jonfr [........] inden ambocht voirnoemt binnen den bedrive van Scelant dat is te weten dat mit stie[...........] na wtwijsinge die hantvesten die dair off sijn die sel men delven te weten vanden Nuwe wech op tlant tot die lantsceydinge van Bleyswijck toe, behoudelic die Voren wech te houden na die oude kuere, ende op vijff ende twintich gaerden nader Nuwe wege voirs. niet te delven ende oec op vijff end twintich gaerden naden Vore wech niet te delven in geenre wijs op tsulke verbuernisse als dat die hantvesten wtwijsen, wtgesondert die venen die voir dese tijt selmen den vijff ende twintich gaerden nader Nuwe wege voirs. ende den Voren wech voir noemtgedolven sijn dair net en te verbueren. Voirt so selmen al langes neffens die Oest kade vanden Hoffwege totter eerster cromme toe vanden voirs. kade twie ackeren ongedolven lant leggen dan alleen totter kade behoeff om die in raeck dair mede te houden ende van die eerste cromme van der kade voirs. totter nyewen wege toe al langes enen acker ongedolven te laeten leggen anders dan totter kade behoeff als voirs. staet. Ende op alsulke verbuernisse als die hantvesten in ganden. Des gelijcx tusschen den Nuwe wege ende den Voren wege elx voirs. al langes op twaleff gaerden nader kade voirs. after dese tijt geen turff dair wt te delven off te doen delven cleen noch groot al waire oeck datter in gesteken wair of die verbuerenisse voirs. Ende so wie anders off elwairts dolve inden ambocht voirnoemt ende inden veenen voirs. dan hier voirs. staet, dat soude wisen op alsulke verbuernisse als in hantvesten in hoirren ende begrippen, behoudelic altois die oude brieven ende hantvesten in hair rechte ende machte te bliven, wtgesondert dese gracie ende consenteringe voirs. Ende dese cedulen sijn twie geteykent ----- dair die een off hebben die hoge hiemraet van Scielant voirs. ende die ander jonfr. Otte van Egmond off die gemeen bueren van Zegwaird voirs. gescreven ende geteykent inder hogen hiemraders breif van Scelant int jair ons heren duysent vierhondert ende vijftich opten xvii sten dach in decembrij. |
|
| English Summary |
| Copy of a keur issued by the Hoogheemraadschap of Schieland establishing rules concerning peat digging in the Binnenwegsepolder of Zegwaard. |
| Keywords |
| zegwaard; schieland, hoogheemraadschap van; binnenwegsepolder; peat digging; bleiswijk; gijsten; egmond, joncvrou otte van |
| Notes |
| Published in Fockema Andrea, ed. (1951), p. 225. See also van der Gouw, p. 199. |
| Keyword Threads
| Seq / Count
| First
| Prev
| Next
|
| peat digging
| 28 / 43
| 1392
| 1450
| 1452
|
| zegwaard
| 12 / 28
| 1330
| 1450
| 1452
|
